سرطان یکی از مهمترین دلایل مرگومیر در میان جمعیت انسانی در سراسر جهان است. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) تخمین زده میشود 6/6 میلیون مرگومیر در سال 2018 ناشی از سرطان بوده است. بنابراین استراتژیهای درمانی جدید به عنوان درمانهای بالقوه ضد سرطانی برای غلبه بر این بیماری توسعه یافتهاند. درمان ضد سرطان باکتریایی، یکی از این رویکردهای جدید در درمان سرطان است. در مقایسه با درمانهای هدفمند سرطان، باکتریها جایگاه خاصی دارند که مربوط به سه ویژگی منحصر به فرد باکتریها میباشد. تقریباً همه تومورها از نظر فشار اکسیژن پایین یا هیپوکسیاند و باکتریهای بیهوازی این محیط را ترجیح میدهند. علاوه بر این باکتریها به آسانی قابل دستکاری بوده و میتوانند بر محدودیتهایی که برای درمانهای معمول سرطان وجود دارد غلبه کنند. هم چنین برخلاف سایر درمانها هم چون اشعه درمانی، درمان باکتریایی نفوذ مناسبی در بافتهای توموری دارد. سموم باکتریایی قبلاً بهعنوان درمان سرطان آزمایش شدهاند. این سموم سلولها را یا به طور مستقیم از بین میبرند یا فرایندهای سلولی را تغییر میدهد بطوریکه کنترل تکثیر، آپوپتوز و تمایز سلول را تغییر میدهند. تغییرات در هر یک از این فرایندها میتواند سلول را تحریک کرده و یا کنترلهای طبیعی سلول را مهار کند و درنتیجه منجر به سرطانزایی شود. باکتریهایی نظیر کلستریدیوم بوتولینوم، سودوموناس آئروژینوزا، استرپتوکوکوس پیوژنز با تولید سموم خود توانستهاند در فعالیت سلولهای سرطانی مداخله کنند و تأثیر بسیار مثبتی داشته باشند. با توجه به نیاز علم امروز برای دستیابی به تکنیکهای جدید در درمان بیماری سرطان، در این مطالعه مروری به بررسی نحوه عملکرد برخی توکسینها و باکتریهای تولید کننده آنها پرداخته شد.