1
دانشگاه لرستان، دانشکده علوم پایه، گروه زیست شناسی
2
گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3
گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده
هسته کودالیس (هسته دمی) از مراکز اصلی دخیل در انتقال پیامهای حسی از نواحی دهانی صورتی میباشد. هورمون ارکسین B در برخی نواحی مغز بهویژه هیپوتالاموس تولید میشود . مطالعات نشان میدهند این هورمون در تعدیل برخی عملکردهای فیزیولوژیک از جمله درد و حافظه و یادگیری نقش دارد. در مطالعه حاضر، اثرات تزریق داخل هسته کودالیس ارکسین B بر حافظه و یادگیری اجتنابی غیرفعال در آزمون جعبه شاتل در موشهای صحرایی با درد پالپ دندان مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، موشهای صحرایی نر بالغ بهطور تصادفی در 5 گروه (6 موش در هر گروه) شامل کنترل، شاهد، درد و دو گروه دریافت کننده درد درمان شده با ارکسینB در دوزهای 5 و 10 میکرو گرم بر کیلوگرم دسته بندی شدند. حیوانات در ناحیه هسته دمی عصب سه قلو کانول گذاری شدند. درد دندان با تزریق کپسایسین به پالپ دندان القا شد. در حیوانات درمان شده با کپساسین تعداد دفعات یادگیری نسبت به گروه کنترل افزایش یافت(P˂0.001). در آزمون حافظه، مدت زمان تاخیر در ورود به ناحیه تاریک کاهش و مدت زمان سپری شده در ناحیه تاریک افزایش نشان داد(P˂0.001). بااین حال، درمان با ارکسین B در هر دو دوز استفاده شده اختلال در حافظه (P˂0.05) و یادگیری(P˂0.001) ناشی از درد دندان را کاهش داد. با وجود این یافتهها، مطالعات تکمیلی جهت تعیین مکانسیم دقیق اثرات ارکسین B بر بهبود حافظه و یادگیری فضایی مورد نیاز است