1
گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران
2
'گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، رامسر، ایران
3
گروه میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، ایران
چکیده
سابقه و هدف: مقایسه کرکها برای مطالعه تکامل و روابط میان گیاهان و همچنین درک نقش کرکها در سازگاریهای اکولوژیک و فیزیولوژیک مهم است. تراکم و نوع کرکها در بین گونههای مختلف و حتی بین اندامهای یک گیاه متفاوت می-باشد و به کرکهای غدهای، غیر غدهای منشعب و غیر منشعب تقسیم میشوند. هدف از این پژوهش بررسی و مقایسه ریخت شناسی کرکها در ازگیل ژاپنی (Eriobotrya japonica)، زیتون (Olea europaea)، شیرتیغک (Sonchus oleraceus)، شیشه شور (Callistemon citrinus)، گزنه (Urtica dioica)، فیکوس الاستیکا (Ficus elastic)، چای کوهی (Stachys lavandulifolia) با استفاده از میکروسکوپ نوری میباشد. مواد و روشها: بدین منظور، برشهای عرضی از اندام هوایی نمونهها تهیه شد و به کمک میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج: بررسیها نشان داد که کرکها در زیتون به صورت منشعب و در ازگیل ژاپنی، فیکوس و شیشه شور به صورت غیرمنشعب، تک سلولی و بدون پایه بودند. همچنین، در شیرتیغک به صورت غیر منشعب اما پرسلولی و مخروطی، در گزنه چندسلولی و سوزنی، در گیاه چای کوهی کرکهای پوششی منشعب و کرکهای ترشحی سرسان مشاهده شد. شکل، تراکم کرک، موقعیت کرک در ارتباط با سطح روپوست، میزان انحنا یا خمیدگی آنها در بین گیاهان متفاوت بود. نتیجهگیری: بنابراین، ارزیابی تنوع ریختی کرکها نشان داد که حضور و عدم حضور کرکها، نوع و تراکم کرکها میتواند یک صفت تشخیصی مناسب در گروه مورد مطالعه بوده و در شناسایی جنسها و برخی گونهها مفید باشد.